Twój urząd

Metodyka procesu planowania strategicz­nego w gminie Pakość

Przyjęta metodyka realizacji strategii roz­woju dla Gminy Pakość oparta została na partnersko-​eksperckim modelu budowy planów strategicz­nych, w pełni oddającym oczekiwania krajowych oraz unij­nych organizacji wspomagających roz­wój jed­nostek samorządowych w Pol­sce. Metodyka MISTiA uwzględ­niała ponadto szer­sze, ponad­lokalne doświad­czenia w tworzeniu długofalowych planów roz­woju — Program roz­woju powiatu ino­wrocław­skiego oraz Strategię roz­woju wojewódz­twa kujawsko-​pomorskiego.

„Organizacja”

Wszyst­kie etapy planowania strategicz­nego są ważne. Jed­nakże dwa z nich mają zasad­nicze znaczenie: organizacja procesu oraz tworzenie planów działań. Ten ostatni etap stanowi zwień­czenie wszyst­kich wysił­ków. Jeśli jed­nak proces nie jest dobrze zor­ganizowany w momen­cie startu, wszyst­kie póź­niej­sze działania stają się trud­niej­sze, a prze­bieg samego procesu może zostać poważ­nie zakłócony. Etap pierw­szy to swoiste „zaplanowanie planowania” czyli plan for planning.

Inicjatorem procesu planowania strategicz­nego w Gminie Pakość był Zarząd Miej­ski. Ta grupa inicjatywna miała świadomość, że proces roz­woju gminy powinien być wspierany zarówno przez kon­sul­tan­tów zewnętrz­nych, jak rów­nież przez lokalne grupy spo­łeczne i gospodar­cze. Wspólne było zatem prze­konanie, iż do prac nad strategią należy zaan­gażować także liderów lokal­nych. Grupę tę zaprosił do współ­pracy Bur­mistrz Miasta, korzystając ze wskazówek kon­sul­tan­tów MISTiA.
w skład Kon­wentu, z uwagi na peł­nioną rolę (organ decyzyjny i kreujący, którego człon­kowie przez kilka miesięcy biorą sys­tematyczny udział w warsz­tatach i spo­tkaniach strategicz­nych oraz stają się fak­tycz­nymi autorami dokumentu strategii roz­woju) weszli przed­stawiciele władz samorządowych gminy, kluczowi urzęd­nicy i radni, przed­stawiciele szkół gmin­nych, duchowni, reprezen­tanci sfery biz­nesu oraz lokal­nych organizacji pozarządowych. Liczną grupę, biorącą sys­tematyczny udział w warsz­tatach strategicz­nych stanowili uczniowie Gim­nazjum w Pako­ści. Także ich propozycje i pomysły znalazły swoje odzwier­ciedlenie w zapisach strategii. Mimo dużej wiel­ko­ści Kon­wentu Strategicz­nego pracowano efek­tyw­nie, a jed­nocześnie zapew­niono pełną reprezen­tację spo­łecz­no­ści lokalnej.

Obraz środowiska — analiza lokal­nej gospodarki

Planowanie strategiczne oparte jest na obiek­tyw­nej ocenie ekonomicz­nego charak­teru spo­łecz­no­ści lokal­nej i jej miej­sca w gospodarce regionu.
w ramach realizacji tego etapu prze­prowadzona została analiza struk­tury spo­łeczno — gospodar­czej Gminy Pakość w ujęciu dynamicz­nym (lata 19952000) oraz porów­naw­czym (w stosunku do sąsied­nich gmin oraz powiatu ino­wrocław­skiego).
w efek­cie powstał Profil Spo­łeczno — Gospodar­czy Gminy Pakość. Praca kon­sul­tan­tów polegała na prze­prowadzeniu eks­perc­kich analiz i badań w opar­ciu o dostępne dane statystyczne (m.in. Bank Danych Regional­nych GUS) oraz infor­macje o gminie, kwerendę pra­sową i inter­netową, materiały i dokumenty uzyskane z Urzędu Miej­skiego w Pako­ści, Starostwa Powiatowego oraz Powiatowego Urzędu Pracy w Ino­wrocławiu.
Ponadto wśród lokal­nych pracodaw­ców prze­prowadzono badanie klimatu dla roz­woju przed­siębior­czo­ści w gminie, którego głów­nym celem było poznanie barier oraz moż­liwo­ści roz­woju lokal­nych firm.

Określenie misji gminy
Sfor­mułowanie domen strategicznych

Na początku prac związanych z tworzeniem strategii roz­woju kon­sul­tanci MISTiA wraz z człon­kami Kon­wentu Strategicz­nego przy­stąpili do definiowania Misji Gminy (deklaracja określająca główny kierunek roz­woju).
Określanie Misji realizowano posługując się Tech­niką Grup Nominal­nych, dając szansę na pracę indywidualną, w zespołach i na sesji plenar­nej. w sumie umoż­liwiono uczest­nikom Kon­wentu Strategicz­nego cało­ściową reflek­sję nad per­spek­tywą roz­woju i zastanowienie się nad głów­nymi kierun­kami działal­no­ści Gminy Pakość, w ten spo­sób przy­bliżono się do zasad­niczych iden­tyfikacji funk­cji, którą Pakość chce peł­nić w przy­szło­ści — pod­stawowych kierun­ków, które mają się stać domeną jej działal­no­ści oraz moż­liwo­ści roz­woju gminy w kon­tek­ście obranych kierunków.

Analiza uwarun­kowań wewnętrz­nych i zewnętrz­nych — analiza strategiczna prze­prowadzona metodą SWOT

Kolej­nym waż­nym elemen­tem prac nad strategią roz­woju była analiza zasobów wewnętrz­nych gminy oraz analiza otoczenia zewnętrz­nego pod kątem szans i zagrożeń dla jej dal­szego roz­woju. Prze­prowadzono analizę SWOT (podob­nie jak przy Misji posługując się Tech­niką Grup Nominal­nych), która stała się pod­stawą do ziden­tyfikowania i sfor­mułowania pod­stawowych problemów i zagad­nień strategicz­nych. Prze­prowadzono także analizę PESTER, dzięki której ziden­tyfikowano trendy i szanse płynące z zewnątrz — polityczne, ekonomiczne, spo­łeczne, tech­nologiczne, ekologiczne i regulatywne (prawne). Uczest­nicy tradycyj­nie otrzymali materiały warsz­tatowe do oceny, naniesienia poprawek i ewen­tual­nego dodania nowych pomysłów.

Plany działań — cele, zadania, priorytety realizacyjne

Zadanie to obej­mowało wypracowanie planów działań (planów operacyj­nych) w wyod­ręb­nionych wcześniej domenach strategicz­nych dla Gminy Pakość:

  • Przed­siębior­czość i rynek usług,
  • Rol­nic­two i prze­twór­stwo rolno-​spożywcze,
  • Kul­tura i turystyka,
  • Edukacja powszechna;

Człon­kowie Kon­wentu Strategicz­nego podzieleni zostali (według zain­teresowań i wiedzy w poszczegól­nych dziedzinach) na cztery grupy zadaniowe. Każda z grup przy­stąpiła do for­mułowania planów działań w następującym układzie: cele strategiczne (odpowiadające na pytanie: co chcemy osiągnąć?), cele operacyjne (w jaki spo­sób to osiągnąć?) oraz zadania i projekty (co zrobimy?). w ciągu kilku inten­syw­nych spo­tkań warsz­tatowych w zespołach zadaniowych powstały plany działań w zdefiniowanych domenach strategicznych.

Strategia Roz­woju

Opracowane na spo­tkaniach Kon­wentu plany działań w poszczegól­nych domenach strategicz­nych będą następ­nie omawiane na Komisjach Rady Miej­skiej. Opinie i uwagi rad­nych posłużą do stworzenia ostatecz­nej wer­sji Strategii Roz­woju Gminy Pakość na lata 20022012.
Na zakoń­czenie kon­sul­tanci MISTiA prze­prowadzą dla Kon­wentu Strategicz­nego warsz­taty szkoleniowe mające na celu pomóc jego człon­kom w zapocząt­kowaniu wdrażania zapisów strategii roz­woju w życie. Będą to warsz­taty z zakresu zarządzania projek­tami oraz pozyskiwania fun­duszy zewnętrz­nych na kon­kretne przed­się­wzięcia gminne. Spo­tkania te będą miały o tyle istotne znaczenie, iż więk­szość samorządów w Pol­sce zdaje sobie sprawę z ist­nienia wielu fun­duszy pomocowych (programy przed­ak­cesyjne Unii Europej­skiej, programy Banku Światowego, rządowe i inne), z których korzystać mogą samorządy lokalne. Potrzebują one jed­nak lep­szej orien­tacji w zasadach dotyczących ich prze­znaczenia oraz procedur aplikacyj­nych związanych z tymi fun­duszami.
z naszych doświad­czeń i kon­tak­tów z przed­stawicielami samorządów wynika, że potrzebują oni wiedzy na temat źródeł infor­macji o fun­duszach oraz tech­nicz­nych umiejęt­no­ści związanych z przy­gotowaniem i składaniem wniosków gran­towych. Szkolenie prze­prowadzone przez kon­sul­tan­tów MISTiA będzie miało zatem charak­ter czysto merytoryczny i prak­tyczny — iden­tyfikacja programów pomocowych, zasady pozyskiwania fun­duszy zewnętrz­nych, tworzenie aplikacji i budżetu projektu.

Metody pracy stosowane przez kon­sul­tan­tów MISTiA w projek­cie Strategia Roz­woju Gminy Pakość

Praca kon­sul­tan­tów w ramach opracowywania Strategii Roz­woju Gminy Pakość prze­prowadzana była w opar­ciu o róż­norodne i wzajem­nie kom­plemen­tarne metody pracy.

Pod­stawowymi metodami stosowanymi przez kon­sul­tan­tów były:
1. Analiza ten­den­cji społeczno-​gospodarczych w gminie
2. Badania klimatu dla roz­woju przed­siębior­czo­ści
3. Cykl prac warsz­tatowych z liderami róż­nych środowisk (Kon­went Strategiczny)
4. Metoda delficka

Ad. 1. Analiza ten­den­cji społeczno-​gospodarczych w gminie

W począt­kowej fazie procesu budowy strategii roz­woju kon­sul­tanci prze­prowadzili badania analityczne służące ocenie ten­den­cji społeczno-​gospodarczych zachodzących w Gminie Pakość. Jako pod­stawowe narzędzia pracy zastosowano szczegółową analizę danych statystycz­nych uzyskanych z Urzędu Miej­skiego, Starostwa Powiatowego, Powiatowego Urzędu Pracy oraz ogól­nie dostęp­nych infor­macji w pra­sie i inter­necie (np. Bank Danych Regional­nych GUS, oficjalne strony inter­netowe samorządu). Dopeł­nieniem prac analitycz­nych były wywiady z lokal­nymi eks­per­tami, szefami kluczowych instytucji życia publicz­nego w gminie oraz liderami opinii.

Ad. 2. Badania klimatu dla roz­woju przedsiębiorczości

Jed­nocześnie w ramach prac analitycz­nych prze­prowadzono wśród pracodaw­ców prowadzących działal­ność gospodar­czą w Gminie Pakość badanie ankietowe na temat klimatu dla roz­woju przed­siębior­czo­ści. Celem badania było uzyskanie wiarygod­nych i moż­liwych do wykorzystania w prak­tyce infor­macji na temat postaw osób, które inwestują i tworzą miej­sca pracy na terenie Gminy Pakość. Ankieta zawierała pytania dotyczące historii firmy, rodzaju prowadzonej działal­no­ści, ryn­ków zbytu, zatrud­nienia i zagad­nień pracow­niczych, infor­macji dotyczących nie­ruchomo­ści posiadanych przez firmę i planów roz­woju, dostępu do usług komunal­nych i kon­tak­tów z władzami lokal­nymi, a także na temat ogól­nej oceny Gminy Pakość jako miej­sca do robienia interesów. Wyniki badań zapisane zostały w dokumen­cie „Profil Społeczno-​Gospodarczy Gminy Pakość”.

Ad. 3. Cykl prac warsz­tatowych z liderami róż­nych środowisk (Kon­wen­tem Strategicznym)

Posiadając wiedzę na temat dotych­czasowych działań strategicz­nych w Gminie Pakość oraz w opar­ciu o analizy społeczno-​gospodarcze, kon­sul­tanci MISTiA zaprojek­towali cykl warsz­tatów z reprezen­tacją róż­nych środowisk z terenu Gminy — Kon­wen­tem Strategicz­nym. Zdecydowano się na prowadzenie warsz­tatów metodami interak­tyw­nymi z użyciem narzędzi (tech­nik) trenin­gowych, pozwalających uczest­nikom indywidual­nie i grupowo iden­tyfikować, następ­nie analizować i w końcu proponować moż­liwe roz­wiązania. Ten spo­sób pracy zakładał, że trak­towano uczest­ników jako eks­per­tów posiadających znaczące doświad­czenie, a rolą kon­sul­tan­tów była facylitacja (prowadzenie) procesu uczenia się i nabywania umiejęt­no­ści oraz proponowanie narzędzi i podawanie przy­kładów roz­wiązań.
Za naj­waż­niej­sze uznano stworzenie takiej sytuacji edukacyj­nej, która pozwalałaby uczest­nikom warsz­tatów uzyskać pew­ność, że to oni sami, a nie zewnętrzni kon­sul­tanci są autorami analiz i roz­wiązań. Dodat­kowo poprzez prace indywidualne oraz zespołowe proponowane przez kon­sul­tan­tów, uczest­nicy nabyli umiejęt­no­ści i wiedzę dotyczącą iden­tyfikacji i analizowania problemu, uzyskiwania con­sen­susu, tech­nik pracy zespołowej, spo­sobów poszukiwania i proponowania roz­wiązań oraz co naj­istot­niej­sze — for­mułowania celów i jasnego argumen­towania. Nie byłoby to moż­liwe bez stworzenia sprzyjających warun­ków warsz­tatowych. z tego powodu każde spo­tkanie warsz­tatowe prowadzone było uroz­maiconymi tech­nikami: mini wykłady z użyciem folii prezen­tacyj­nych, tech­niki kreatywne, prace z for­mularzem, tech­niki pracy zespołowej, moderowana dys­kusja. Uczest­nicy otrzymywali w trak­cie prac materiały dotyczące poszczegól­nych zagadnień.

Ad. 4. Metoda delficka

Kon­sul­tanci MISTiA mieli świadomość, że warsz­tatowy spo­sób pracy (tech­niki zespołowe) oprócz ewident­nych korzy­ści — efekt syner­giczny, nie są także wolne od wad. Dlatego też po każ­dych warsz­tatach spisywano wypracowane przez jej uczest­ników materiały, opracowywano redak­cyj­nie i na kolej­nym spo­tkaniu prezen­towano jako materiał do ponow­nej dys­kusji. Kon­sul­tanci for­mułowali pytania dotyczące kwestii niejasnych, prosili o indywidualne opinie i o ponowną ocenę materiałów. Dopiero po uzyskaniu zwrot­nych infor­macji materiał opracowywano merytorycz­nie, mając prze­konanie o akcep­tacji poszczegól­nych zapisów. Dzięki tej zmodyfikowanej wer­sji metody del­fic­kiej każdy z uczest­ników warsz­tatów miał moż­liwość indywidual­nej i odłożonej w czasie analizy, a kon­sul­tanci uzyskiwali pew­ność, że nie popeł­niono rażących pomyłek i nie pominięto niczego istotnego.

Domeny strategiczne — priorytetowe kierunki roz­woju gminy Pakość

1. Przed­siębior­czość i rynek usług

Zagad­nienia strategiczne:

  • ist­niejące firmy na terenie gminy Pakość i w gminach sąsied­nich, jako motor napędowy dla lokal­nej koniunk­tury — firmy budow­lane i trans­por­towe, wydobycie i prze­twór­stwo surow­ców mineral­nych (Janikowo, Bar­cin); zakłady prze­twór­stwa rolno-​spożywczego (np. cukrow­nia w Janikowie i Tucz­nie, Bon­duelle w Gniew­kowie); prze­mysł lekki; róż­norodne bran­żowo firmy prywatne;
  • roz­wój usług dla rol­nic­twa: usługi agrotech­niczne; dorad­cze w kierunku produk­cji specjalistycz­nej i tworzenia grup producenc­kich, prowadzenia gospodarstw agroturystycz­nych; napraw, instalowania, wynaj­mowania sprzętu rolniczego;
  • roz­wój usług w otoczeniu turystyki i rekreacji — oryginalne walory turystyczne (obec­nie głów­nie turystyka sakralna, a w przy­padku poprawy jako­ści środowiska natural­nego także agroturystyka i wypoczynek czynny) szansą dla roz­woju nowych, drob­nych firm usługowych — pen­sjonaty, hotele, gastronomia, rzemiosło, pamiąt­kar­stwo, handel;
  • wykorzystanie dobrego położenia komunikacyj­nego gminy Pakość w stosunku do głów­nych szlaków tran­zytowych regionu;
  • sys­temy wspar­cia dla nowych i ist­niejących firm;
  • nowe tereny inwestycyjne;
  • roz­wój infrastruk­tury tech­nicz­nej gminy — drogi obwod­nicowe, infrastruk­tura komunalna;

2. Rol­nic­two i prze­twór­stwo rolno-​spożywcze

Zagad­nienia strategiczne:

  • bogate tradycje uprawy ziemi i prze­twór­stwa rolno-​spożywczego w regionie;
  • dobra jakość gleb nie wymagających prze­sad­nego nawożenia mineralnego;
  • duża wydaj­ność miej­scowego rolnictwa;
  • dobre warunki dla roz­woju wysokotowarowej produk­cji specjalistycz­nej: warzyw­nic­two, sadow­nic­two, uprawy roślinne (buraki cukrowe, zboża, rośliny prze­mysłowe), hodowla ryb;
  • poten­cjał dla roz­woju prze­mysłu przetwórczego;
  • roz­wój usług okołorol­niczych: usługi agrotech­niczne; dorad­cze w kierunku produk­cji specjalistycz­nej i tworzenia grup producenc­kich, prowadzenia gospodarstw agroturystycz­nych; napraw, instalowania, wynaj­mowania sprzętu rol­niczego, etc.;
  • roz­wój zaplecza przechowlaniczego;

3. Kul­tura i turystyka

Zagad­nienia strategiczne:

  • wykorzystanie walorów historycz­nych i przy­rod­niczych gminy — inten­sywna promocja z zastosowaniem róż­norod­nych narzędzi;
  • tworzenie nowych terenów rekreacyj­nych wzdłuż rzeki Noteć, jezior, wyrobisk pożwirowych: Mielno, Woj­dal, Jan­kowo — plaża, kąpieliska, infrastruk­tura turystyczna (działki rekreacyjne, gospodar­stwa agroturystyczne, pola namiotowe, kem­pingi, yacht club);
  • tworzenie warun­ków dla roz­woju żeglar­stwa, węd­kar­stwa, sportu — m.in. rekreacyjny szlak wodny na Noteci, budowa ścieżek rowerowych, nowe imprezy sportowe;
  • zalesianie nie­użyt­ków, rekul­tywacja terenów prze­kształ­conych przez prze­mysł (głów­nie wydobyw­czy), roz­wój łowiectwa;
  • Kal­waria Pakoska, kolegiata w Kościelcu — ogól­no­krajowy ośrodek turystyki religij­nej i pielgrzymkowej;
  • ochrona zabyt­ków, kul­tywowanie tradycji i kul­tury lokalnej;
  • promocja aktyw­nych form spędzania wol­nego czasu — zdrowy styl życia;
  • utworzenie miej­sca spo­tkań dla młodzieży (np. kawiarenka internetowa);
  • zagospodarowanie czę­ści Pako­ści pod Park Miejski;
  • działania w zakresie ograniczania zanieczysz­czenia środowiska, nowe — alter­natywne (odnawialne) źródła energii;

4. Edukacja powszechna

Zagad­nienia strategiczne:

  • wspar­cie roz­woju szkol­nic­twa pod­stawowego i gim­nazjal­nego — wysoki poziom nauczania, sys­tem stypen­dialny, wyposażenie szkół, zajęcia pozalek­cyjne, upo­wszech­nienie korzystania z przedszkola;
  • oferta szkol­nic­twa ponad­gim­nazjal­nego — atrak­cyjne kierunki kształcenia;
  • wzrost aktyw­no­ści miesz­kań­ców — powstanie organizacji pozarządowej;
  • doskonalenie zawodowe osób dorosłych;
  • upo­wszech­nienie korzystania z kom­putera i internetu;
  • edukacja ekologiczna i zdrowotna;
  • wzrost poczucia bez­pieczeń­stwa publicznego;

Analiza SWOT dla gminy Pakość

SWOT — Analiza zasobów gminy i otoczenia zewnętrznego

Jest to metoda diagnozy sytuacji spo­łecz­no­ści lokal­nej. Nazwa tech­niki pochodzi od pierw­szych liter angiel­skich słów:

S - Streng­ths - Silne strony, atuty ZASOBY
GMINY
W - Weak­nes­ses - Wady, słabe strony ZASOBY
GMINY
O - Oppor­tunities - Okazje, szanse OTOCZENIE
GMINY
T - Threats - Trud­no­ści, zagrożenia OTOCZENIE
GMINY

Tech­nika ta oceniająca zarówno wewnętrzne, jak i zewnętrzne czyn­niki, mogące mieć wpływ na powodzenie planu strategicz­nego stanowi użyteczną pomoc prowadzącą do dokonania analizy zasobów i otoczenia gminy oraz określenia priorytetów roz­woju.
W celu uzyskania jasnej analizy trak­tuje się atuty i słabe strony jako czyn­niki wewnętrzne z punktu widzenia spo­łecz­no­ści lokal­nej, na które ma ona bez­pośredni wpływ, a okazje i zagrożenia jako czyn­niki zewnętrzne, znaj­dujące się w bliż­szym i dal­szym otoczeniu gminy, Zapisy analizy SWOT dla poszczegól­nych domen strategicz­nych Gminy Pakość powstały w trak­cie spo­tkań warsz­tatowych i stanowią materiał autor­stwa człon­ków Kon­wentu Strategicznego.

Domena strategiczna: Przed­siębior­czość i rynek usług

Silne strony:

  • Duże obszary dogod­nie zlokalizowanych terenów inwestycyjnych;
  • Występowanie surow­ców natural­nych wykorzystywanych w budow­nic­twie — kruszywo;
  • Korzystne położenie geo­graficzne i komunikacyjne dla roz­woju przed­siębior­czo­ści (dobrze roz­winięta infrastruk­tura trans­por­towa):
    – bliskość dużych miast (Ino­wrocław, Byd­goszcz, Toruń) — duży rynek zbytu, kon­cen­tracja usług okołobiz­nesowych, ośrodki akademic­kie, etc.
    – roz­winięta sieć komunikacyjna: drogowa i kolejowa,
    – cen­tralne położenie na terenie kraju;
  • Duże zasoby taniej kadry wytwórczej;
  • Duży poten­cjał usług trans­por­towych i budow­lanych na terenie gminy;
  • Róż­norod­ność branż gospodar­czych na terenie gminy (han­del, usługi, prze­mysł lekki, wydobyw­czy, materiałów budow­lanych, etc.);
  • Tradycje rzemieśl­nicze Pako­ści (m.in. cech rzeźników);
  • Przy­chyl­ność władz samorządowych dla roz­woju przedsiębiorczości;

Słabe strony:

  • Brak kapitału lokal­nego i utrud­niony dostęp miej­scowych przed­siębior­ców do kapitału zewnętrznego;
  • Nie­do­stateczne wykorzystanie miej­scowych walorów i zasobów — w sferze usług turystycz­nych, piel­grzym­kowych, okołorolniczych;
  • Ucieczka młodej, wykształ­conej kadry do więk­szych ośrod­ków gospodarczych;
  • Nie­do­statki w infrastruk­turze tech­nicz­nej:
    – sieci wodociągowe i kanalizacyjne, oczysz­czal­nia ścieków — moder­nizacja,
    – zły stan tech­niczny nie­których odcin­ków dróg
    – brak obwod­nic dla miasta Pakość — nad­mierny ruch tran­zytowy przez cen­trum Pakości;
  • Brak spraw­nego prze­pływu infor­macji pomiędzy przed­siębior­cami i samorządem lokal­nym oraz promocji przed­siębior­czo­ści na terenie gminy — dobrych wzorców;

Domena strategiczna: Rol­nic­two i prze­twór­stwo rolno-​spożywcze

Silne strony:

  • Dobre przy­gotowanie zawodowe rol­ników, funk­cjonowanie Zespołu Szkół Cen­trum Kształ­cenia Rol­niczego w Kościelcu;
  • Dobre i urodzajne gleby;
  • Znaczące tradycje w produk­cji rol­nej i owocowo-​warzywnej;
  • Bliskość ryn­ków zbytu — sprzedaż produk­cji rol­nej dużym zakładom, m.in. cukrow­nia w Janikowie, cukrow­nia w Tucz­nie, Bon­duelle w Gniew­kowie, mleczar­nia, młyn, gorzelnia;
  • Ist­niejące gospodar­stwa wysokotowarowe;
  • Zróż­nicowanie upraw (warzyw­nic­two, sadow­nic­two, hodowla);
  • Ist­niejąca baza do prze­twór­stwa rolnego;
  • Dobre usprzętowienie gospodarstw rolnych;
  • Duże powierzch­nie grun­tów rolnych;
  • Sprzyjający produk­cji rol­nej klimat;
  • Duże powierzch­nie łąk nad­notec­kich — moż­liwość hodowli bydła mlecz­nego i opasowego;

Słabe strony:

  • Trud­no­ści w zbycie produk­tów rol­nych, brak miejsc skupu i obiek­tów prze­chowal­niczych dla produk­cji rolnej;
  • Brak wstęp­nego prze­twarzania płodów rol­nych na terenie gminy;
  • Duże roz­drob­nienie gospodarstw rolnych;
  • Brak zakładów prze­twór­stwa owocowo-​warzywnego w gminie;
  • Mała atrak­cyj­ność zawodu rol­nika dla młodych ludzi, ucieczka młodzieży ze wsi;
  • Brak grup producen­tów rol­nych dążących do inten­syfikacji produk­cji rol­nej i wspól­nych działań marketingowych;
  • Brak grupowego działania w powięk­szaniu parku maszynowego lub prowadzenia usług okołorolniczych;
  • Brak na szczeblu lokal­nym koor­dynacji w zakresie produk­cji rol­nej i zbytu produktów;
  • Mała liczba dużych, specjalistycz­nych gospodarstw rolnych;
  • Niska opłacal­ność produk­cji rol­nej, ubożenie rolników;
  • Zbyt drogie kredyty dla rolnictwa;
  • Brak dodat­kowych pozarol­niczych źródeł dochodów dla rolników;
  • Brak polityki rol­nej gminy;

Domena strategiczna: Kul­tura i turystyka

Silne strony:

  • Bogac­two walorów historyczno-​geograficznych gminy:
    – Kal­waria Pakoska — jedno z naj­więk­szych i naj­star­szych w Pol­sce sank­tuariów Męki Pań­skiej, licz­nie odwiedzane przez piel­grzymów z całego kraju a także z zagranicy;
    – Kościelec — zabytki sakralne (kolegiata romań­ska);
    – jeziora — Pakoskie, Mielno, wyrobiska pożwirowe — atrak­cje reakreacyjno-​turystyczne (moż­liwo­ści roz­woju wypoczynku, spor­tów wod­nych — żeglar­stwo, węd­kar­stwo, etc.);
    – zachowane zabytki kul­turowe począt­ków pań­stwowo­ści pol­skiej — Pakość na trasie Szlaku Piastow­skiego;
    – przy­pałacowe parki (Kościelec, Rybitwy, Jan­kowo);
    – spławne rzeki — rzeka Noteć i dopływy;
  • Korzystne położenie komunikacyjne:
    – roz­winięta sieć komunikacyjna: drogowa i kolejowa,
    – bliskość dużych miast (Byd­goszcz, Toruń, Inowrocław);
  • Rodzinna gmina ks. Prymasa Józefa Glempa;
  • Funk­cjonowanie koła łowiec­kiego i yacht clubu;
  • Szeroko propagowana edukacja ekologiczna w szkołach;
  • Promujący Kal­warię Pakoską i gminę coroczny Festiwal Piosenki Religijnej;
  • Ist­niejące legendy i podania pakoskie moż­liwe do zamiany na produkt kul­turowy gminy;
  • Ist­niejące zalążki bazy turystycz­nej:
    – noc­legowej,
    – gastronomicz­nej,
    – szlaki turystyczne,
    – ścieżki rowerowe,
    – zabytki architek­tury i pomniki przyrody,
  • Cam­ping holen­der­ski (caravaning) oraz stanica har­cer­ska nad jeziorem Mielno;
  • Wolne, atrak­cyjne tereny pod zabudowę i usługi okołoturystyczne na terenie gminy;
  • Miej­ski stadion sportowy;

Słabe strony:

  • Nie­do­statki w infrastruk­turze tech­nicz­nej:
    – sieci wodociągowe i kanalizacyjne, oczysz­czal­nia ścieków — moder­nizacja;
    – zły stan tech­niczny nie­których odcin­ków dróg;
    – brak obwod­nicy w Pakości
  • Brak obiek­tów turystyczno-​kulturalnych pod­noszących atrak­cyj­ność gminy: kryta pływal­nia, sala widowiskowa w Ośrodku Kul­tury i Turystyki, kino;
  • Zbyt uboga oferta kul­turalne skierowana do młodzieży i dla szer­szej rzeszy mieszkańców;
  • Brak atrak­cji zatrzymujących na dłużej turystów prze­mierzających Szlak Piastowski;
  • Zanieczysz­czenie środowiska natural­nego — wody, powietrze, gleby;
  • Bar­dzo mały areał obszarów leśnych na terenie gminy (poniżej 4%);
  • Potrzeby w zakresie renowacyj­nym zabyt­ków pakoskich (Zespół Kal­waryj­ski, Kolegiata w Kościelcu);
  • Zamknięcie żeglugi na sys­temie rzecz­nym Noteci;
  • Brak schronisk turystycz­nych, par­kin­gów strzeżonych, zbyt mało ścieżek rowerowych;
  • Brak zagospodarowanych terenów zieleni miej­skiej (Park Miej­ski), placów zabaw dla dzieci;
  • Nie­wy­star­czająca promocja gminy — zbyt mało infor­macji i promocji wykorzystującej nowoczesne narzędzia (inter­net, CD-​ROM);

Domena strategiczna: Edukacja powszechna

Silne strony:

  • Dobrze przy­gotowana kadra nauczycielska;
  • Dobra baza placówek oświatowych (prócz Szkoły Pod­stawowej w Pakości);
  • Prawidłowa polityka sieci szkół (2 szkoły pod­stawowe, 1 gim­nazjum), warunki do objęcia opieką wszyst­kich dzieci sześcioletnich;
  • Ist­nienie zaplecza spor­towego przy szkołach (gim­nazjum w Pako­ści, zespół szkół w Kościelcu);
  • Pracow­nie kom­puterowe w szkołach z dostępem do inter­netu (gim­nazjum w Pako­ści, zespół szkół w Kościelcu), bez­płatny inter­net w Bibliotece Miejskiej;
  • Zajęcia pozalek­cyjne w szkołach, realizacja w placów­kach oświatowych programów proekologicz­nych i proz­drowot­nych (programy profilak­tyczne, świetlica socjoterapeutyczna);
  • Moż­liwość edukacji w szkole ponad­gim­nazjal­nej:
    - Zespół Szkół Cen­trum Kształ­cenia Rol­niczego w Kościelcu,
    - Maturalne studium ogól­no­kształ­cące, studium ekonomiczne, studium han­dlowe (organizowane przez Towarzystwo Wiedzy Powszech­nej z Byd­gosz­czy),
    - Policealne studium infor­matyczne i studium ekonomiczne (organizowane przez Towarzystwo Wiedzy Powszech­nej z Bydgoszczy),
  • Baza dla stworzenia atrak­cyj­nej oferty doskonalenia zawodowego dorosłych;
  • Moż­liwość nauczania języków obcych od przedszkola;
  • Wysoki poziom sportu uczniow­skiego — m.in. sek­cja koszykar­ska (III liga), sek­cja lekkoatletyczna;
  • Dobrze roz­wiązany sys­tem dowozu dzieci do szkoły;
  • Dobra współ­praca rodziców i kadry nauczycielskiej;
  • Monitoring zapew­niający bez­pieczeń­stwo w szkołach (kamery w gim­nazjum w Pakości);

Słabe strony:

  • Zbyt małe środki finan­sowe na roz­wój oświaty gminnej;
  • Nie­wy­star­czająca baza lokalowa w Szkole Pod­stawowej w Pako­ści — zbyt mało sal lek­cyj­nych, brak dużej sali gimnastycznej;
  • Brak sali kom­puterowej w Szkole Pod­stawowej w Kościelcu;
  • Mała liczba nauczycieli języków obcych;
  • Brak pracowni specjalistycz­nych (przed­miotowych) w szkołach;
  • Ubóstwo spo­łeczeń­stwa, a w kon­sekwen­cji utrud­niony dostęp młodzieży do szkol­nic­twa wyższego;
  • Mała liczba dzieci w przed­szkolu (ze względów finansowych);
  • Brak siłowni, basenu, sali dys­kotekowej, szafek dla uczniów, bufetu szkolnego;
  • Wysokie koszty kształ­cenia nauczycieli — brak dofinan­sowania ze strony gminy;
  • Poczucie zagrożenia miesz­kań­ców gminy — zbyt mało programów służących roz­wojowi bez­pieczeń­stwa publicz­nego w gminie;
  • Zbyt małe środki finan­sowe na zakup nowych pozycji w bibliotekach szkol­nych i Bibliotece Miejskiej;
  • Brak w gminie organizacji pozarządowej działającej w sferze spo­łecz­nej — ograniczony dostęp do fun­duszy pozabudżetowych m.in. na roz­wój oświaty, kul­tury, sportu, ekologii;

Okazje, szanse płynące z otoczenia zewnętrz­nego:
(dla wszyst­kich domen strategicznych):

  • Moż­liwość korzystania z fun­duszy europej­skich (przed­ak­cesyj­nych — Phare 2, ISPA, SAPARD) oraz Banku Światowego;
  • Integracja Pol­ski z Unią Europej­ską — otwar­cie granic, prze­pływ towarów i usług, nowe tech­nologie, dostęp do fun­duszy strukturalnych;
  • Napływ zagranicz­nego kapitału inwestycyjnego;
  • Roz­wój współ­pracy z innymi krajami i regionami Europy w dziedzinie kul­tury, oświaty, przedsiębiorczości;
  • Roz­wój nowoczesnych tech­nologii produk­cyj­nych i infor­matycz­nych — inter­net, telekomunikacja;
  • Nawiązanie współ­pracy z ryn­kami wschodnimi;
  • Roz­wój zakładów pracy w gminach ościen­nych — poten­cjalne miej­sca pracy dla miesz­kań­ców gminy Pakość;
  • Roz­wój grup producen­tów rolnych;
  • Wzrost świadomo­ści ekologicz­nej społeczeństwa;
  • Zapotrzebowanie na nowe produkty turystyczne i rekreacyjne (w Pol­sce i innych krajach);
  • Wzrost poziomu wykształ­cenia i aktyw­no­ści młodzieży;
  • Moż­liwość korzystania z kredytów w ban­kach krajów zachodnich;
  • Wzrost war­to­ści nie­ruchomo­ści w związku z wej­ściem Pol­ski do UE;

Trud­no­ści płynące z otoczenia zewnętrz­nego:
(dla wszyst­kich domen strategicznych):

  • Zagrożenia ekologiczne płynące z gmin Janikowo (zakłady sodowe) i Bar­cin (cementownia);
  • Duża kon­kuren­cja ze strony sąsied­nich gmin z roz­winiętym przemysłem;
  • Wzrastające bez­robocie w Pol­sce — brak ogól­no­krajowego programu walki z bezrobociem;
  • Spadek tempa wzrostu gospodar­czego w Pol­sce — ubożenie spo­łeczeń­stwa polskiego;
  • Fatalny stan finan­sów państwa;
  • Wysokie koszty edukacji na szczeblu wyższym;
  • Nad­mierne obciążenia finan­sowe firm, duże koszty pracy — podatki, ZUS;
  • Wysokie oprocen­towanie pożyczek i kredytów — trudny dostęp do kredytów inwestycyj­nych dla małych firm;
  • Częste zmiany prze­pisów praw­nych i ich niejed­noznaczna interpretacja;
  • Słaba polityka proek­spor­towa i proin­westycyjna pań­stwa w stosunku do małych i śred­nich firm;
  • Polityka rolna pań­stwa nie­sprzyjająca roz­wojowi rol­nic­twa — spadek znaczenia rol­nic­twa jako gałęzi gospodarki narodowej;
  • Wysokie wymagania dla rol­ników w kon­tek­ście integracji Pol­ski z Unią Europejską;

Plan operacyjny dla strategii roz­woju gminy Pakość

Przed­stawiony plan operacyjny jest wynikiem prac Kon­wentu Strategicz­nego w skład którego wchodzili przed­stawiciele samorządu gmin­nego, szkół i instytucji gmin­nych, reprezen­tacja lokal­nych przed­siębior­ców, organizacji pozarządowych, a także młodzież gim­nazjalna. Zadaniem kon­sul­tan­tów Małopol­skiego Instytutu Samorządu Terytorial­nego i Administracji było wspieranie procesu budowania strategii poprzez stosowanie odpowied­nich narzędzi i tech­nik pracy indywidual­nej i grupowej oraz zgłaszanie propozycji roz­wiązań, spraw­dzonych w innych samorządach.

Misja Gminy

Misja stanowi czyn­nik integracji lokal­nej spo­łecz­nej wokół zasad­niczych dla roz­woju gminy spraw. Jest to prze­słanie, co do którego zgoda jest pod­stawą pod­trzymywania ist­niejących i tworzenia nowych, sil­nych więzi spo­łecz­nych pomiędzy miesz­kań­cami gminy oraz ich róż­nymi środowiskami i reprezentacjami.

Domeny strategiczne

Domeny strategiczne to obszary mogące stać się „kołami zamachowymi” dla dal­szego roz­woju gminy. w wyniku prac warsz­tatowych wyod­ręb­niono cztery strategiczne kierunki rozwoju:

  • Przed­siębior­czość i rynek usług
  • Rol­nic­two i prze­twór­stwo rolno-​spożywcze
  • Kul­tura i turystyka
  • Edukacja powszechna

Cele strategiczne

Cele te należą do grupy celów kierun­kowych (odpowiadają na pytanie: co chcemy osiągnąć?) i długofalowych, o ter­minie realizacji sięgającym 1015 lat.

Cele operacyjne

Cele te dotyczą śred­niego horyzontu czasowego (35 lat). Odpowiadają na pytanie: w jaki spo­sób to osiągnąć?, wskazują zatem określone narzędzia i spo­soby realizacji celów strategicznych.

Zadania

Zadania to kon­kretne działania służące realizacji celów. Są one pod­stawą wdrażania strategii roz­woju, posiadają więc określone ramy organizacyjne. Część zadań w swej tre­ści oraz zakresie działania może służyć realizacji róż­nych celów strategicz­nych bądź operacyjnych.

Strategia Roz­woju Gminy Pakość posiada ścisłą korelację z kluczowymi opracowaniami lokal­nymi (Studium uwarun­kowań i kierun­ków zagospodarowania prze­strzen­nego gminy Pakość), powiatowymi (Program roz­woju powiatu ino­wrocław­skiego) oraz regional­nymi (Strategia roz­woju wojewódz­twa kujawsko-​pomorskiego). Stworzone plany działań kładą istotny akcent na zrów­noważony roz­wój Gminy Pakość. Jest on rozumiany jako proces w którym następuje integrowanie działań politycz­nych, gospodar­czych, spo­łecz­nych i prze­strzen­nych z zachowaniem rów­nowagi przy­rod­niczej oraz trwało­ści pod­stawowych procesów przy­rod­niczych. Zrów­noważony roz­wój (zwany także ekorozwojem) ma na celu rów­noważenie szans w dostępie do środowiska zarówno współ­cześnie żyjącego spo­łeczeń­stwa, jak rów­nież przy­szłych pokoleń.

Niniej­sza strategia roz­woju nie ogranicza się w swych zapisach tylko do zadań realizowanych bez­pośred­nio przez Urząd Miej­ski. Proponuje także zadania, które z powodzeniem mogą być realizowane w ramach przed­się­wzięć publiczno-​prywatnych bądź też zlecane (kon­trak­towane) organizacjom pozarządowym. Obydwa roz­wiązania zdobywają coraz więk­szą popular­ność na wszyst­kich szczeblach samorządowych, zwłasz­cza w okresie ciągłych nie­do­borów finan­sów publicz­nych. Umoż­liwiają one bowiem realizację ustawowych zadań gminy bez nad­mier­nego obciążania budżetu lokal­nego. Mamy tu na myśli nie tylko tzw. „zadania twarde” (inwestycyjne), ale rów­nież „mięk­kie”, wspomagające organizację i zarządzanie gminą (zmiana struk­tur organizacyj­nych, uruchomienie procesów, sys­temów, procedur uspraw­niających zarządzania, a także szkolenia, doradz­two, prze­pływ infor­macji etc.). Część zadań stanowi jed­norazowe przed­się­wzięcia, jed­nakże w zapisach niniej­szej strategii roz­woju ist­nieją także zadania stałe, których realizacja będzie miała duży wpływ roz­wój gospodar­czy i spo­łeczny Gminy Pakość.

Każdą strategię roz­woju powinny charak­teryzować dwie główne cechy — elastycz­ność i ciągłość. Oznacza to, że cele i zadania zawarte w strategii powinny być stale monitorowane i weryfikowane w zależ­no­ści od szybko zmieniającego się otoczenia zewnętrz­nego, jak rów­nież zasobów gminy. Jest to pod­stawowy element procesu wdrażania planu strategicz­nego. Moż­liwość wprowadzania zmian w dokumen­cie strategii ma zachować ciągłość jej realizacji, świad­czyć o tym, iż ona „żyje”, dzięki czemu moż­liwe staje się osiągnięcie celów przyjętych w trak­cie jej tworzenia.

Biuletyn Informacji Publicznej
logo epuap
logo rzeka
Plan Pakości

geoportal

logo LGD